Ẹ̀rọ Ìṣírò Ìdájọ́ Carbon-14

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

Ìdájọ́ ọjọ́-orí pẹ̀lú Carbon-14 ń fojú díwọ̀n ọjọ́-orí ohun èlò tí ó wà láàyè nígbà kan nípa wíwọn iye ¹⁴C ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ tí ó ti bàjẹ́ padà sí nitrogen-14. Àwọn ẹ̀dá alààyè ń pa ìpín ¹⁴C tí kò yípadà mọ́ nígbà tí wọ́n ń pààrọ̀ carbon pẹ̀lú afẹ́fẹ́, ṣùgbọ́n pípààrọ̀ yẹn dúró nígbà ikú, lẹ́yìn èyí ¹⁴C ń bàjẹ́ pẹ̀lú ìdajì-ayé ọdún 5,730: ọjọ́-orí = −(ìdajì-ayé / ln 2) × ln(ìpín tí ó kù), tàbí bákan náà, ìpín tí ó kù lẹ́yìn àkókò t ni (1/2)^(t/5730).

Àwọn awalẹ̀pìtàn àti àwọn onímọ̀ ilẹ̀ ayé ń lo ọ̀nà yìí láti ṣe ìdájọ́ ọjọ́-orí àwọn ohun ìyókù onígbèésí-ayé — igi, egungun, èédú, ikarahun, aṣọ — ní ọ̀nà tí a lè gbẹ́kẹ̀lé títí dé nǹkan bí ọdún 50,000, lẹ́yìn èyí ¹⁴C tí ó kù ti di aláìlágbára jù láti wọn ní pípé, ìdí nìyí tí ó fi jẹ́ ọ̀nà àkọ́kọ́ fún ṣíṣe ìdájọ́ ọjọ́-orí ohun gbogbo láti iná ibùdó àtijọ́ dé Dead Sea Scrolls.