Ẹrọ Ìṣirò Ìgbóná Ìdọ́gba Pílánẹ́ẹ̀tì

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

Ìgbóná ìdọ́gba pílánẹ́ẹ̀tì kan ni ìgbóná àròjinlẹ̀ tí agbára tí ó gbà láti ìràwọ̀ rẹ̀ dọ́gba pẹ̀lú agbára tí ó tú padà sí òfurufú, ní gbígbójú fo àwọn ipa ilé-ìgbóná tàbí oóru inú. A ṣírò rẹ̀ láti luminosity (L) ìràwọ̀ náà, ìjìnnà yípo (d) pílánẹ́ẹ̀tì náà, àti Bond albedo (A) rẹ̀ — ìpín ìmọ́lẹ̀ tí ń wọlé tí ó ń tàn padà — nípa lílo T_eq = [L(1 − A) ÷ (16πσd²)]^(1/4), níbi tí σ jẹ́ ìdúró Stefan-Boltzmann.

Àwọn onímọ̀ ìràwọ̀ àti astrobiologist ń lo àgbékalẹ̀ yìí gẹ́gẹ́ bí ìfojúbù ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ nígbà tí wọ́n bá ń ṣàpèjúwe àwọn exoplanet tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣàwárí, wọ́n ń ṣàyẹ̀wò bóyá pílánẹ́ẹ̀tì kan wà nínú "agbègbè ibùgbé" ìràwọ̀ kan ṣáájú àwòṣe ojú-ọjọ́ tí ó jinlẹ̀ síi. Ó jẹ́ ìrọ̀rùn — ìgbóná ojú ilẹ̀ gidi Ayé, fún àpẹrẹ, gbóná ju ìgbóná ìdọ́gba rẹ̀ nítorí ipa ilé-ìgbóná — ṣùgbọ́n ó ṣì jẹ́ ibi ìbẹ̀rẹ̀ déédéé nínú ìwádìí exoplanet àti ẹ̀kọ́ sáyẹ́nsì ìràwọ̀.