Ẹ̀rọ Ìyípadà Máìlì Òkun sí Máìlì

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

A ṣàlàyé máìlì òkun gẹ́gẹ́ bí kìlómítà 1.852 gan-an (ìlànà àgbáyé tí a gbà ní ọdún 1929), tí ó yípadà sí nǹkan bí 1.15078 máìlì ilẹ̀ — máìlì “déédéé” tí a ń lò lórí ilẹ̀. Máìlì òkun kì í ṣe nọ́ńbà odidi tí a yàn lásán: a ṣàlàyé rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí gígùn ìṣẹ́jú arc kan lẹ́gbẹ̀ẹ́ meridian ti Ilẹ̀ Ayé, ìdí nìyí tí ó fi so mọ́ latitude àti mọ́ ìyára tí a wọn ní knots (máìlì òkun fún wákàtí kan) tààrà tó bẹ́ẹ̀.

Àwọn atukọ̀ òkun àti àwọn awakọ̀ òfurufú ń rìn kiri fẹ́rẹ̀ẹ́ ní máìlì òkun àti knots nìkan nítorí ìsopọ̀ yẹn mọ́ latitude — ìwọ̀n latitude kan jẹ́ máìlì òkun 60 nígbà gbogbo, ó sì ń mú kí ṣíṣàmì ipa ọ̀nà sórí ìwé-àwòrán àti ṣíṣírò ipò ọkọ̀ láti ìjìnnà àti ìtọ́sọ́nà tí a ti rìn rọrùn — nítorí náà yíyí padà sí máìlì ilẹ̀ tàbí kìlómítà ni a máa ń nílò ní pàtàkì nígbà tí a bá ń sọ ìjìnnà tàbí ìyára fún àwùjọ orí ilẹ̀ tí kì í ṣe ti òkun.